دامنه نوسان


یکی از مهم‌ترین وظایف نهادهای ناظر بازار سرمایه، کنترل نوسان‌ها و امواج پر تلاطم بازار است. این کنترل با استفاده از ابزارها و قوانین مختلف صورت می­گیرد. یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده در بورس اوراق بهادار تهران، «دامنه نوسان» است.

دامنه نوسان در بورس به معنی بیشترین تغییرات مجاز قیمت در طول یک روز می باشد یا به عبارت دیگر به معنی قیمت مجاز برای معاملات سهام در طول روز است.

در حال حاضر دامنه نوسانات شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورس مثبت یا منفی ۵% نسبت به قیمت پایانی روز قبل هر سهام می باشد.

به عنوان مثال اگر قیمت پایانی سهامی امروز ۱۰۰۰ تومان باشد قیمت مجاز برای معاملات فردای این سهم در بازه ۹۵۰ تا ۱۰۵۰ تومان خواهد بود.

دامنه نوسانات حق تقدم هر سهام ۲ برابر دامنه نوسان سهام عادی آن می  باشد. پس دامنه نوسانات حق تقدم شرکت های بورسی مثبت و منفی ۱۰درصد می باشد.

 

دامنه نوسانات-تجارت برتر

شرایطی که محدودیت دامنه نوسان حذف می­شود

به صورت کلی زمانی که برای شرکت یک رویداد مهم و تاثیر گذار اتفاق بیافتد مانند؛ مجامع شرکت ها، تقسیم سود، افزایش سرمایه، افشای اطلاعات با اهمیت و مواردی از این قبیل سبب می شود که نماد شرکت در تابلوی بورس متوقف گردد و در این وضعیت معامله ای در آن سهم صورت نمی پذیرد تا سهم تعیین قیمت شده و در ادامه بدون دامنه نوسان باز شود. در واقع در این شرایط ناظر بازار با توجه به اطلاعات با اهمیتی که نماد شرکت به دلیل آن متوقف ‌شده است و امکان دارد تاثیری، بیش از دامنه نوسان تعیین‌ شده بر قیمت سهم داشته باشد در روز بازگشایی محدودیت نوسان قیمت را حذف می نماید. طبیعی است که طبق سازوکار حراج، می بایست این اجازه را داد تا اطلاعات، تاثیر واقعی خود را بر میزان عرضه و تقاضا و در نهایت قیمت سهام بگذارد، حتی اگر این تاثیر بیشتـر از دامنه مجاز نوسان روزانه باشد.

مواردی که به دنبال آن محدودیت نوسان قیمت سهام حذف می گردد عبارتند از:

 

  1. بازگشایی سهم بعد از مجمع فوق ‌العاده به منظور کاهش یا افزایش سرمایه
  2. بازگشایی سهم بعد از مجمع عمومی عادی سالانه برای تقسیم سود
  3. بازگشایی شرکت بعد از تعدیل حداقل 20 درصدی سود هر سهم یا EPS

 

در این ۳ وضعیت، سهم بدون نوسان قیمت، مورد معامله قرار خواهد گرفت.

همچنین در عرضه اولیه سهام و روز بازگشایی نماد معاملاتی مطابق شرایطی که در دستورالعمل معاملات ذکر شده خرید و فروش بدون محدودیت در نوسان معامله خواهد شد.

مزایا و معایب دامنه نوسان بورس

دامنه نوسان بورس به خاطر کم کردن حساسیت قیمت نسبت به شایعات و هیجانات، عدم سو استفاده سودجویان از قیمت سهم و به صورت کلی برای جلوگیری از ضرر سهامداران ایجاد شده است. بورس تهران از سال ۱۳۸۷ دامنه نوسان را به منظور اعمال محدودیت بر نوسان قیمت‌ ها مورد استفاده قرار داده است.

از مزیت های دامنه نوسان در بورس می ‌توان به کم کردن تلاطم بازار، محافظت از سرمایه سرمایه‌ گذاران، جلوگیری از بروز بحران ‌های مالی، حفظ بازار و کاهش دست‌ کاری قیمت اشاره داشت و از معایب محدودیت های دامنه نوسان می توان به تاخیر در کشف قیمت، عکس ‌العمل بیش از اندازه، دخالت در معاملات، کاهش نوسان ‌ها و اثر ربایشی از مضرات اعمال دامنه نوسان مجاز نرمال اشاره نمود. زمانی که تقاضا برای سهم بالا می رود و به خاطر دامنه نوسان فروشنده نمی تواند قیمتی بیشتر از دامنه نوسان برای فروش تعیین کند سهم به سمت تشکیل صف خرید می رود. اما به طور کلی دامنه نوسان بیشترین مزایا را برای سرمایه گذاران مبتدی خواهد داشت.

   

 

فهرست