وضعیت های مختلف یک نماد


در بازار سرمایه گاهی اوقات مشاهده می­شود که برخی از نمادها معامله نمی­شوند و یا برخی از نمادها صرفا قیمت گذاری شده ولی هیچ معامله ای در آن انجام نمی­شود، به دنبال هر اتفاقی که سبب تغییر زیاد و معنادار در روند فعالیت­های عادی شرکت و یا سودآوری آن گردد، بایستی سهم متوقف شود تا اطلاعات با رعایت اصل عدالت و انصاف به همه سهامداران برسد و بعد از وقفه ای یک یا چند روزه، سهم مجددا بازگشایی خواهد شد و امکان انجام روی سهم وجود خواهد داشت. در ادامه در خصوص هر یک از حالت ها صحبت میکنیم.

مجاز:

در این وضعیت معاملات در سهم بصورت عادی انجام می‌شود.

مجاز-تجارت برتر

مجاز محفوظ:

حد فاصل مرحله ممنوع-متوقف و مجاز مرحله ای است به نام مجاز-محفوظ.

فرآیند بازگشایی یک سهم ممنوعمتوقف بعد از اعلام آمادگی، به منظور بازگشایی به وسیله ناظر سازمان بورس بدین شرح خواهد بود :

  1. ارسال اطلاعیه بازگشایی سهم و مطلع نمودن همه سهامداران.
  2. بازگشایی سهم به صورت مجاز محفوظ که در حقیقت همان زمان سفارش گیری خواهد بود و تنها سفارش ثبت خواهد شد و معامله­ای انجام نمی­شود.

بازگشایی نماد معاملاتی از طریق حراج ناپیوسته با اعمال یک مرحله پیش‌گشایش (۳۰ دقیقه) شروع و با اجرای حراج ناپیوسته پایان می‌یابد. بعد از این مرحله، معاملات از طریق حراج پیوسته در زمان باقیمانده تا پایان جلسه معاملاتی و در دامنه نوسان مجاز روزانه قیمت انجام می‌شود. قیمت مرجع در دوره حراج پیوسته، قیمت کشف شده از طریق حراج ناپیوسته می­باشد.

معمولا در زمان بازگشایی، سهام عملا محدودیت دامنه نوسان نخواهد داشت و در اصطلاح بازگشایی نماد معاملاتی بدون محدودیت دامنه نوسان قیمت خواهد بود. از آنجایی که در این وضعیت این امکان وجود دارد که عده ای اقدام به دستکاری قیمتی با اهداف سودجویانه نمایند ، به منظور جلوگیری از رخ دادن همچین اقدامات و مفسده هایی، معاملات اولیه یا (مچینگ قیمت) که کشف قیمت اولیه نیز گفته می شود، با نظارت ناظر سازمان انجام می شود ( البته صحت عملکرد و پایبندی اخلاقی ناظر سازمان به رعایت اصل عدالت نیز موضوعی است که باستی دائما به وسیله سازمان بورس مورد ارزیابی قرار گیرد).

وضعیت مجاز محفوظ از نظر عملیاتی شبیه به وضعیت پیش گشایش بازار است که هر روزه از ساعت ۰۸:۳۰ الی ۰۹:۰۰ شاهد آن هستیم. در این بازه زمانی معامله ای صورت نخواهد پذیرفت و تنها امکان ارسال، ویرایش و یا حذف سفارشات خرید و فروش وجود خواهد داشت. در هنگام مجاز محفوظ ناظر سهم از طرف سازمان بورس پروسه سفارش گیری را تحت نظر دارد و هر زمان که حس کند قیمت طبق میانگین های تعدادی – حجمی – قیمتی؛ قیمت مناسبی است، معاملات را تایید خواهد کرد.

یک تفاوت مهم در وضعیت مجاز محفوظ با حالت پیش گشایش این است که معاملات با نظارت و تایید ناظر سازمان از سر گرفته خواهد شد. بعد از تایید ناظر سازمان سهم، تقریبا یک یا چند دقیقه ممنوع خواهد شد. قیمت کشف شده که در واقع همان قیمت تایید شده توسط ناظر به حساب می آید، به عنوان قیمت مبنا در نظر گرفته خواهد شد و بر اساس این قیمت مبنا دامنه نوسان تعریف خواهد شد. و در ادامه سهم در حالت مجاز قرار می گیرد و در حالت طبیعی معاملات که همان ساختار حراج قیمتی است، پروسه معاملات سهام از سر گرفته خواهد شد.

مجاز محفوظ-تجارت برتر

ممنوع:

در این وضعیت سهم قابل معامله نخواهد بود. در این شرایط نماد بورس در طی همان روز معاملاتی بازگشایی می‌شود.

به عنوان مثال در مرحله مجاز محفوظ پس از کشف قیمت این امکان وجود دارد که برای دقایقی معاملات سهم ممنوع گردد و پس از مجاز شدن معاملات سهم انجام شود. اما به صورت کلی می­توان گفت وضعیت ممنوع نشان دهنده یک وقفه مقطعی است و خیلی زود سهم به حالت عادی باز خواهد گشت.

ممنوع متوقف:

در این شرایط امکان دارد سهم برای مدتی بیش از یک روز بسته باشد و زمان بازگشایی آن هم به صورت دقیق مشخص نشده است. تفاوت اصلی وضعیت ممنوع متوقف با وضعیت ممنوع این است که در وضعیت ممنوع سهم به شکل موقت بسته شده است و بازگشایی آن به سرعت انجام خواهد شد ولی در وضعیت ممنوع-متوقف سهم به صورت کامل بسته خواهد شد و تا اطلاع ثانوی امکان خرید و فروش در آن نماد وجود نخواهد داشت.

ممنوع متوقف-تجارت برتر

دلایل توقف یک نماد:

ا- متوقف شدن به علت برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه

مجمع عمومی عادی سالیانه مجمعی است که هر شرکت فعال در بورس موظف است هر ساله به منظور تصویب صورت های مالی و تقسیم سود نقدی بین سهامداران تشکیل دهد. در ضمن شرکت‌ها برای برگزاری این مجامع تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی فرصت دارند. نماد حداقل یک تا دو روز قبل از برگزاری مجمع متوقف می‌شود. نکته مهم که باید مدنظر قرار داد این است که اگر قصد شرکت در مجمع را ندارید حتما قبل از متوقف شدن آن را بفروشید.

شرایط بازگشایی نماد:

سهم پس از افشای اطلاعات مجمع در کدال حداکثر تا ۲ روز بعد از افشای اطلاعات باید بازگشایی شود و به صورت حراج ناپیوسته و بدون محدودیت نوسان انجام خواهد شد. اگر دستور جلسه مواردی جز موارد ذکر شده باشد آن گاه نماد سهم به صورت حراج ناپیوسته و با محدودیت نوسان بازگشایی می‌شود.

٢- متوقف شدن به علت برگزاری مجمع عمومی فوق العاده

برگزاری مجمع عمومی فوق العاده در شرکت‌ها می‌تواند به دلایل متفاوتی همچون افزایش یا کاهش سرمایه باشد. نماد سهمی که برای برگزاری مجمع عمومی فوق العاده آماده می‌شود. یک روز معاملاتی قبل از برگزاری مجمع باید متوقف شود.

 

شرایط بازگشایی نماد:

سهم پس از افشای اطلاعات مجمع در کدال حداکثر تا ۲ روز بعد از افشای اطلاعات باید بازگشایی شود. اگر موضوع مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه باشد، نماد سهم در زمان بازگشایی با کشف قیمت بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی خواهد شد. در غیر این صورت بازگشایی سهم بصورت حراج ناپیوسته و با محدودیت دامنه نوسان و بر اساس نظر و تایید ناظر بازار خواهد بود.

٣- متوقف شدن به علت نوسان قیمت پایانی یک سهم بیش از ۲۰ درصد

اگر طی ۵ روز کاری متوالی، قیمت پایانی یک سهم بیش از ۲۰ درصد نوسان مثبت یا منفی داشته باشد. نماد سهم در بورس متوقف و بسته می‌شود. در این حالت نماد سهم به مدت زمان ۶۰ دقیقه در وضعیت سفارش گیری قرار می‌گیرد و سپس معاملات سهم از سر گرفته می‌شود. و معاملات در دامنه نوسان فعلی ادامه خواهد یافت.

۴- متوقف شدن به علت نوسان قیمت پایانی یک سهم بیش از ۵۰ درصد

اگر طی ۱۵ روز کاری متوالی، قیمت پایانی یک سهم بیش از ۵۰ درصد نوسان در جهت مثبت یا منفی داشته باشد معاملات سهم متوقف می‌شود.  در این حالت شرکت ملزم به برگزاری یک کنفرانس اطلاع رسانی از طریق سایت کدال است. در صورت اطلاع رسانی شفاف نماد سهم حداکثر ۲ روز کاری بعد از توقف با محدودیت دامنه نوسان کشف قیمت و بازگشایی می‌شود. همچنین در صورت بسته شدن نماد به شرح فوق، معاملات کلیه اوراق بهادار مرتبط با آن نماد (حق تقدم سهام و اوراق مشتقه) نیز متوقف خواهد شد.

۵- متوقف شدن به علت افشای اطلاعات با اهمیت

اگر شرکتی قصد افشای اطلاعات با اهمیتی به صورت اطلاعیه ای در سایت کدال داشته باشد، نماد آن بسته و معاملات آن متوقف می‌شود. این اطلاعات با اهمیت می‌تواند در دو دسته اطلاعات با اهمیت گروه (الف) یا (ب) قرار گیرند که بازگشایی سهم با توجه به این که اطلاعات با اهمیت از گروه (الف) یا گروه (ب) باشد، متفاوت است. تفاوت بازگشایی نماد سهم، پبعد از افشای اطلاعات با اهمیت در گروه (الف) و (ب) در این است که در صورتی که افشای اطلاعات از گروه (الف) باشد، بازگشایی نماد سهم در روز کاری بعد با کشف قیمت بدون محدودیت دامنه نوسان اتفاق خواهد افتاد. اگر افشای اطلاعات با اهمیت از گروه (ب) باشد بازگشایی نماد سهم در همان روز و یا حداکثر در روز کاری بعد با محدودیت دامنه نوسان کشف قیمت انجام می‌گیرد.

در خصوص اطلاعات بااهمیت گروه (ب) سه حالت ممکن است ایجاد شود:

الف) افشای اطلاعات تا ۹۰ دقیقه قبل از پایان جلسه معاملاتی

در این شرایط نماد سهم حداکثر 60 دقیقه بسته میشود.
ب) افشای اطلاعات در ۹۰ دقیقه پایانی جلسه معاملاتی

در این شرایط نماد سهم تا پایان جلسه معاملاتی بسته می­شود.
ج) افشای اطلاعات در ساعات خارج از بازار

در این شرایط نماد 90 دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی بعد بسته خواهد بود.

برخی از اطلاعات با اهمیت گروه (الف):

تعلیق یا توقف تمام یا بخشی از فعالیت شرکت

شروع مجدد فعالیت متوقف یا تعلیق شده

بهره برداری از طرح‌ها و پروژه های جدید

اعلام ورشکستگی شرکت

نتایج برگزاری مناقصه یا مزایده

تحصیل یا واگذاری سهام شرکت دیگر

تغییر در ترکیب سهامداران عمده

تعدیلات سنواتی

برخی از اطلاعات با اهمیت گروه (ب):

برگزاری مناقصه یا مزایده

شرکت در مناقصه یا مزایده

پذیرش تعهدات جدید یا اتمام تعهدات قبلی

تغییرات در ترکیب تولید یا فروش محصولات

وضعیت مشتریان یا عرضه‌کنندگان عمده شرکت

پیشنهاد پرداخت سود یا تغییر سیاست تقسیم سود

تغییر حسابرس

تصمیم هیئت مدیره برای بازخرید سهم یا فروش سهام خزانه

 

   

 

فهرست