مفاهیم پرکاربرد در بازار بورس


شرکت سهامي عام : به موجب ماده 1 قانون تجارت شرکت سهامي عام شرکتي است که سرمايه آن به سهام مساوي تقسيم شده و مسئوليت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمي سهام آنهاست .

بازار پول :  بازاري است که در آن اسناد خزانه –اوراق مشارکت يا قرضه (بانکها) و گواهيهاي سپرده عرضه ميشود و دوره اينگونه بازار يکسال يا کمتر است.

بازار سرمايه : بازاري است  که در آن سهام شرکتهاي سهامي عام عرضه و مورد معامله قرار ميگيرند.

بازار اوليه : بازاري است که در آن شرکتها براي اولين بار اقدام به عرضه سهام و پذيره نويسي مينمايند.

بازار ثانويه : در اين بازار سهام عرضه شده در بازار اوليه مورد معامله مکرر قرار ميگيرد . بازار ثانويه باعث تسهيل عمل جذب سرمايه در بازار اوليه ميگردد.

بورس : محلي است براي معامله و داد و ستد سهام شرکتهاي پذيرفته شده در بورس .

سرمايه اوليه :عبارتست از مبلغي که موسسين براي شروع فعاليت تعيين کرده و قسمتي از آنرا از طريق فروش سهام به غير(پذيره نويسي) تامين ميکنند .

قيمت اسمي : در ايران اين قيمت براي هر برگ سهام 1000 ريال تعيين شده است ودر هر زمان  تعداد سهام هر شرکت از تقسيم سرمايه بر اين مبلغ بدست ميايد که آنرا قيمت پذيره نويسي نيز مينامند.

قيمت تابلو :  قيمتي است که بر اساس عرضه و تقاضاي موجود در بازار براي هر سهم تعيين ميشود و ارزش روز هر شرکت بر مبناي اين قيمت محاسبه ميشود.

عرضه : اعلام آمادگي براي فروش سهام يک شرکت در يک قيمت (يا در يک محدوده قيمتي ) توسط دارنده ( کارگزار) آن سهم .

تقاضا : اعلام آمادگي براي خريد سهام يک شرکت در يک قيمت (يا در يک محدوده قيمتي ) توسط خريدار .

عرضه اولیه: منظور نخستین عرضه اوراق بهادار شرکت، پس از پذیرش آن در بورس است.

عرضه خصوصی: فروش مستقیم اوراق بهادار توسط “ناشر” به سرمایه‌گذاران نهادی است.

 

عرضه عمومی: عرضه اوراق بهادار منتشره به عموم جهت فروش.

فروش گروهی: فروش اوراق بهادار تجمیع شده تعدادی از مشتریان با کد معین کارگزار می باشد.

نقد شوندگي : عبارتست از درجه سهولت معامله روي يک سهم .هرچه سهم از نقد شوندگي بيشتري برخوردار باشد امکان بلوکه شدن سرمايه کاهش مي يابد.

شاخص : عددي است که جهت و سرعت حرکت بازار را نشان ميدهد .انواع ان که در ايران محاسبه مي­شود عبارتست از شاخص کل قيمت (tepix  ) –شاخص بازده نقدي (tedix ) –شاخص بازده نقدي و قيمت (tedpix ) – شاخص پنجاه شرکت فعال – شاخص مالي و شاخص صنعت. که شاخص کل قيمت به دليل موزون بودن ، در دسترس بودن و جامع بودن بيشتر نشان دهنده وضعيت کلي بازار است .

 کارگزار : شخصيتي است حقوقي که عمل خريد و فروش سهام در بورس اوراق بهادار را براي مشتريان انجام ميدهد و در ازاي ان کارمزد دريافت ميکند.

قيمت باز : در مواقعي که خريداريا فروشنده تعيين قيمت را به کارگزار واگذار مي­نمايد کارگزار داراي دستور معامله با قيمت بازميباشد .

قيمت محدود : در مواقعي که خريدار يا فروشنده حداکثر يا حداقل قيمتي را براي معامله تايين مي­نمايد کارگزار داراي دستور معامله با قيمت محدود ميباشد.

قيمت معين : در مواقعي که خريدار يا فروشنده قيمت ثابتي را براي انجام معامله تعيين مي­نمايد کارگزار داراي دستور معامله با قيمت معين ميباشد.

درخواست خريد : اولين گام جهت خريد سهام يک شرکت پس از مراجعه به کارگزاري تکميل فرم درخواست خريد ميباشد که مي­بايست بطور کامل و صحيح پر شود .مهمترين قسمتهاي آن عبارتند از نام کامل و تعداد سهام شرکتي که قصد خريد آنرا داريم .نحوه پرداخت و تعيين نوع قيمت (باز –محدود – معين ) و ذکر آدرس پستي دقيق جهت ارسال  اطلاعيه هاي شرکت ميباشد.

درخواست فروش : اين قسمت داراي دو فرم ميباشد يکي تکميل فرم وکالتنامه که کارگزار بتواند حق فروش داشته باشد و ديگري تکميل فرم درخواست فروش است که تقريبا شبيه فرم درخواست خريد است.

اعلاميه خريد : سندي است که جزئيات خريد سرمايه گذار را منعکس ميکند.

دوره مالي : عبارتست از زماني که شرکتها براي انجام عمليات مالي خود در نظر ميگيرند .اين زمان در ايران معمولا  يکسال تعيين ميشود .و شرکتها موظفند در پايان اين دوره صورتهاي مالي و سودو زيان خود را به بورس تحويل دهند.

 EPS پيش بيني شده : عبارتست از سود هر سهم که شرکت براي سال مالي که در پيش است پيش بيني ميکند.

EPSتحقق يافته : عبارتست از سود هر سهم که در دوره مالي گذشته به هر سهم تعلق گرفته است .

DPS : عبارتست از سودي که پس از پيشنهاد هيات مديره و تصويب در مجمع عمومي به هر سهم پرداخت ميشود که رابطه عکس با قيمت سهم دارد.

 : P/E  به زبان ساده عبارتست از تقسيم قيمت يک شرکت بر سود پيش بيني شده آن که دوره بازگشت سرمايه را نيز نشان ميدهد.

 مجمع عمومي عادي ساليانه : که با حضور سهامداران، بازرس،  حسابرس و مديران شرکتها هر سال يکبار و حداکثر 4 ماه بعد از پايان سال مالي تشکيل ميشود و در آن موارد مختلفي از جمله تصويب صورتهاي مالي سال قبل و تصميم در مورد نحوه تقسيم سود انجام مي­شود.

مجمع عمومي فوق العاده : در مواقعي که نياز به تصميم گيري در مورد بخصوصي باشد که نياز به تصويب مجمع دارد مانند تصميم در مورد افزايش سرمايه يا تغيير در اعضاي هييت مديره و غيره مجمع عمومي فوق العاده تشکيل ميشود .

اطلاعات ميان دوره اي : اطلاعاتي است که در دوره هاي فصلي و ماهانه اعلام ميشود و جريان مالي شرکت را بصورت  واقعي نشان ميدهد با مقايسه اين اطلاعات با بودجه شرکت ميتوان درصد خطاي پيش بيني شرکت را بدست آورد.

افزايش سرمايه : شرکتها معمولا براي انجام طرحها و برنامه هاي سود آور و بعضا براي جبران کمبود نقدينگي اقدام به افزايش آخرين سرمايه ثبت شده خود و در نتيجه تعداد سهام شرکت مينمايند که اينکار با پيشنهاد هيات مديره و تصويب در مجمع عمومي و تاييد سازمان بورس عملي ميباشد.و از طرق مختلف انجام ميگيرد که عبارتست از آورده نقدي، سهام جايزه  و صرف سهام .

سبد سهام : عبارتست از تقسيم سرمايه بين سهام چند شرکت مختلف جهت کاهش ريسک سرمايه گذار.

بازارگردان: کارگزار یا  معامله گری است که با اخذ مجوز لازم و با تعهد به افزایش نقدشوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار معین و تحدید  دامنه نوسان قیمت آن، به داد و ستد آن اوراق می پردازد.

بازارگردانی: فعالیتی است که با هدف کاهش دامنه نوسانات قیمت اوراق بهادار و تامین نقدشوندگی آن با مجوز “سازمان” توسط “کارگزار” انجام می شود.

   

 

فهرست