معاملات بلوکی چیست


معاملات در بازار اوراق بهادار به خرد، بلوک و عمده تقسیم می‌شوند. در معاملات بلوک و عمده حجم زیادی از سهام شرکت، معامله می‌شود. قیمت سهام این نوع معاملات عموماً از معاملات خرد بالاتر است و نحوه انجام معامله و تسویه نیز تفاوت‌هایی با معاملات خرد دارد. معامله عمده بر اساس زمان تسویه بها به دو نوع عادی و شرایطی تقسیم می‌شود. فرایندی که طی آن سهام موضوع فروش به خریداران بالقوه عرضه می‌شود و آن سهام در سیستم معاملاتی خریداری می‌شود، در معاملات عمده عادی و عمده شرایطی مشترک است، اما نحوه تحقق معاملات عمده شرایطی، روال متفاوتی را طی می‌کند. در معاملات عمده عادی، مبادله طرفین، ظرف ۳ روز انجام می‌شود؛ اما در معاملات عمده شرایطی، در حالی که انتقال سهام در زمان قطعیت معامله صورت می‌گیرد، پرداخت بخشی از بها، خارج از سازوکار بورس یا فرابورس و به‌صورت مدت‌دار انجام می‌پذیرد.

تعریف معامله بلوکی

سفارشی که برای فروش یا خرید بخش بزرگی از یک نوع اوراق بهادار نظیر سهام یک شرکت ثبت می‌گردد، معامله بلوکی نام دارد.

معاملات بلوکی به معاملاتی گفته می شود که در آن حجم و محدودیت قیمتی وجود ندارد. . معمولا معاملات بلوکی در یک بازار جدا انجام می­شود و دلیل آن هم بیشتر مربوط به این است که حجم معاملات انجام شده تاثیراتی در قیمت سهم در بازار ایجاد نکند.

برای شرکت­های بورسی زمانی معامله بلوکی انجام می­شود که حجم معاملات سهام و یا حق تقدم سهام ۵۰ برابر محدودیت حجم هر سفارش در بازار باشد و یا معاملاتی که ارزش معامله آن بیشتر از ۲ میلیارد تومان باشد. ساعت آغاز به کار، پایان و طول هر جلسه معاملاتی در بازار بلوک نیز مطابق با بازار عادی است و دامنه نوسان قیمت نیز در این بازار با بازار عادی تفاوتی ندارد

برای شرکت­های فرابورسی تعداد سهام و حق تقدم قابل معامله در آن برای شرکت­هایی که سرمایه پایه آن­ها بیش از یک میلیارد عدد است بزرگتر یا مساوی نیم و کمتر از یک درصد سرمایه پایه و برای شرکت­هایی که سرمایه پایه آن­ها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد است بزرگتر یا مساوی یک و کمتر از 5 درصد سرمایه شرکت باشد.

در دیده بان بازار نمادهایی که معاملات بلوکی دارند؛ در کنار نماد خود شماره ۲ را دارند.

فرآیند انجام معاملات بلوکی

1-ثبت پیشنهاد خرید یا فروش توسط کارگزار پیشنهاد دهنده در سامانه معاملات بلوک با قیمت معین

2- پاسخ دادن کارگزار پذیرنده پیشنهاد به پیشنهاد ثبت شده در سامانه معاملات بلوک

3- در صورتی که پیشنهاد فروش ” با امکاناز تسویه خارج از پایاپای” باشد، کارگزار پذیرنده پیشنهاد فروش می­تواند پیشنهاد ارائه شده را با یکی از شروط ” صرفا خارج از پایاپای” یا نقدی و خارج از پایاپای” بپذیرد.

4- در صورتی که روش تسویه پیشنهاد فروش ارائه شده ” صرفا نقدی” باشد، سفارش­های تطبیق یافته جهت تایید به بورس یا فرابورس ارسال می­شود.

5- در صورتی که روش تسویه پیشنهاد فروش ارائه شده ” با امکان تسویه خارج از پایاپای ”  باشد درخواست کارگزار پذیرنده پیشنهاد، برای کارگزار پیشنهاد دهنده فروش ارسال می­شود. در این صورت حالت­های زیر متصور است:

  • در صــورت تائیــد تســویه خــارج از پایاپــای توســط کــارگزار پیشنهاددهنده فروش، سفارش تطبیق یافته با عنـوان تسـویه خـارج از پایاپای بهبورس/ فرابورس ارسال می‎شود.
  • در صورت عدم تائید تسویه خارج از پایاپـای توسـط کـارگزار پیشنهاددهنده فروش، منوط بـر این‌که کـارگزار پذیرنـده پیشـنهاد، شرط “نقدی و خارج از پایاپای” را پذیرفتـه باشـد، معاملـه بـا عنـوان تسویه نقدی جهت تائید به بورس/ فرابورس ارسال می‎شود.
  • در صورت عدم تائید تسویه خارج از پایاپـای توسـط کـارگزار پیشنهاد دهنده فروش، منوط بـر این‌که کـارگزار پذیرنـده پیشـنهاد، شرط “صرفاً خارج از پایاپای” را پذیرفته باشد، درخواست کـارگزار پذیرنـده پیشـنهاد رد مـی‎شـود و پیشـنهاد فـروش مجـدداً در سـامانه معاملات بلوک ثبت می‎شود.
  • در صورت عدم مغایرت سفارش‌ها تطبیق یافته با قـوانین و مقـررات، بورس/ فرابورس معامله را تائیـد می‌نماید و سـفارش هـای تطبیـق یافتـه جهت انجام معامله و ثبت نهـایی بـه سـامانه معـاملات ارسـال و در نمـاد معاملاتی مربوط به بازار بلوک ثبت می‌شود.

زمان انجام معاملات

معاملات بلوک به روش حراج ناپیوسته و هر 5 دقیقه یکبار برگزار می­شود.

سامانه معاملاتی

معاملات در بازار بلوک در نمادی مجزا از معاملات بازار عادی انجام می­شود و در محاسبه قیمت پایانی و شاخص فرابورس لحاظ نمی­شود.

روش سفارش دهی

در بازار بلوک صرفا سفارش محدود قابل اجرا بوده و استفاده از کد معاملاتی گروهی در این بازار مجاز نمی­باشد.

وضعیت نماد

مادامی که نماد معاملاتی سهم در بازار عادی متوقف باشد، نماد معاملاتی سهم در بازار بلوک نیز متوقف خواهد بود.

نماد معاملاتی در بازار بلوک مادامی که دامنه نوسان روزانه قیمت سهم در بازار عادی به دلیل بازگشایی نماد معاملاتی افزایش یافته است، متوقف خواهد بود.

   

 

فهرست