سفته بازی در یک سهم


سفته بازی یا Speculation  به معنی وارد شدن به تعاملات مالی پرریسک به منظور سود بردن از نوسانات ارزش یک کالا یا خدمت، می­باشد.

در این معاملات ریسک بالایی برای از دست دادن بخش یا تمام مبلغ سرمایه‌ گذاری شده‌ی اولیه وجود دارد و در مقابل، انتظار می‌رود که سود قابل‌ توجهی کسب شود. در سفته ‌بازی، ریسک ضرر ‌و ‌زیان، بیشتر از احتمال دستیابی به سودی بالا می­باشد و به همین دلیل به آن سفته‌ بازی و معامله‌ی پرریسک گفته می‌شود.

سفته باز چه کسی است؟

سفته باز، فردی است که ابزار مشتقه ،کالا، اوراق قرضه، سهام یا ارز را با ریسکی بالاتر از حد معمول، در ازای به‌دست آوردن سودی بالاتر از انتظار،‌ معامله می‌کند. سفته بازها ریسک‌های بالایی را مخوصاً در ارتباط با پیش‌بینی تغییرات قیمت در آینده می‌پذیرند و امیدوارند که با انجام این ریسک‌ها، سریعا به سودهای بالایی دست یابند.

معمولا سفته بازان سرمایه‌گذارانی ریسک‌پذیر و پیچیده هستند که در بازارهایی که در آن معامله می‌کنند، تخصص و مهارت دارند. آنها به طور معمول سرمایه‌گذاری‌های اهرمی مانند قراردادهای آتی و اختیار معامله را انجام می‌دهند. از این جهت به این سرمایه‌گذاران، سفته باز گفته می‌شود که آنها سعی می‌کنند تا تغییرات قیمت را در بخش‌های بی‌ثبات‌تر بازار پیش‌بینی کنند و باور دارند یا فکر می‌کنند که سود بالایی به‌دست خواهند آورد، حتی اگر شاخص‌های بازار، خلاف آن را نشان دهد. سفته بازها معمولا در چارچوب زمانی کوتاه‌تری نسبت به سرمایه‌گذاران دیگر، وارد عمل می­شوند.

معمولاً سفته بازی را در برابر سرمایه گذاری قرار می‌دهند. گاهاً تشخیص سفته ‌بازی از سرمایه‌گذاری مشکل است. تمایز این دو مفهوم به عوامل مختلفی مانند ماهیت دارایی، طول دوره‌ی نگهداریِ مورد انتظار و میزان اهرم افزایش سرمایه مرتبط است.

دیدگاه‌های متفاوت در مورد سفته‌بازی

  • مقایسه سرمایه گذار و سفته باز از نظر افق زمانی تصمیم گیری:با توجه به این دیدگاه، کسی که به عنوان مثال خانه‌ای را خریده و آن را خالی و بدون استفاده نگه داشته و سالها بعد فروخته است، سرمایه گذار و کسی را که خانه ای را به خاطر قیمت مناسب و ارزان آن (مثلاً به دلیل نیاز مالک خانه به نقدینگی) خریداری می‌کند و طی روزها یا ماه‌های آتی آن را به فرد دیگری می‌فروشند، سفته باز گفته می‌شود.
  • مقایسه سرمایه گذار و سفته باز را از نظر میزان ریسکی که در معاملات خود می‌پذیرند: با توجه به این دیدگاه سرمایه گذار کسی است که محافظه کارانه تصمیم گرفته یا ریسک معقول انجام می‌دهد و سفته بازی رفتاری است که وارد ریسک‌های بزرگ قمارگونه می‌شود. در این تعریف، فردی که در حوزه‌ی بازرگانی فعالیت می‌کند، اگر با هدف کاهش ریسک معاملات خود، پس از اعلام قیمت به مشتری، ارز مورد نیاز معامله خود را تامین نماید، تصمیم او از جنس سرمایه گذاری محسوب می‌شود. بازرگان،‌ با این کار، مطمئن می­شود که به دلیل تغییر ناگهانی ارزش پول، دچار زیان نخواهد شد. البته طبیعی است که بر خلاف برخی از همکاران خود، با نوسان قیمت ارز،‌ سود مضاعف هم کسب نخواهد کرد.

اما کسی که بر اساس شنیده‌های خود، انتظار دارد که احتمال دارد ارزش ریال مثلاً در هفته‌ای آینده بیست درصد کاهش پیدا کند و سرمایه‌ی قابل توجهی را به امید کسب سود  به دلار یا یورو تبدیل می‌کند، سفته باز در نظر گرفته می‌شود.

در چه سهم‌هایی سفته بازی می شود؟

  • سفته بازی عمدتا در سهم هایی اتفاق می افتد که از لحاظ بنیادی خوب هستند. در واقع سهم های گمنام مورد سفته بازی قرار نمی گیرند. سهم هایی که تحلیل بنیادی خوبی دارند و به هر دلیل مدت کوتاهی از توجه بازار دور مانده­اند برای سفته بازان جذابیت دارند.
  • نکته دوم این است که سفته بازارن بر سهم هایی کار می کنند که حجم مبنای کم داشته باشد و یا فرابورسی باشد تا اوقاتی که می خواهند سهم را با اصطلاح باد کنند، هزینه زیادی برای حجم مبنا ندهند و قیمت سهم راحت بالا برود.

در مورد سهم هایی که سفته بازان انتخاب می کنند این است که این سهم ها به صورت غیرعادی رشد می کنند. سفته بازان اجازه نفس کشیدن به سهامداران در این سهام نمی دهند و به مدت دو ماه به حداکثر رشد خود می رسند. و به طور مداوم صف هستند.

گاهی برعکس حالت فوق نیز ممکن است روی‌دهد. به عنوان مثال، اگر سفته‌باز اعتقاد داشته باشد که روند رو به نزولی در بازار وجود دارد یا قیمت دارایی خاصی، بیشتر از ارزش واقعی آن است، تا حد ممکن و در حالی که قیمت‌ها بالاتر هستند، آن دارایی را می‌فروشد و این عمل، موجب پایین رفتن قیمت فروش آن دارایی خواهد شد. اگر سایر سرمایه‌گذاران نیز به پیروی از وی اقدام به فروش نمایند، قیمت آن دارایی باز هم پایین‌تر می‌رود و در نهایت منجر به ترکیدن هر گونه حباب سفته بازی موجود می‌شود، تا زمانی‌ که فعالیت در بازار، به حالت ثبات و تعادل برسد.

فرآیند سفته بازی چگونه است؟

سفته باز سهم را طی روزهای متمادی زیر نظر می‌گیرد. بعد از آن با کدهای معاملاتی مختلف در نقطه مناسب اقدام به خرید سهام در پله‌های مختلف می‌کنند. تفاوت خرید سفته بازان با خریدهای معمولی در این است که با حجم‌های بالا و از طریق کدهای مختلف معاملاتی این کار را انجام می‌دهند تا جزو سهامداران درصدی سهم قرار نگیرند. اگر در رده سهامداران درصدی قرار گیرند، معاملات آن‌ها رصد شده و اهداف آن‌ها نقش بر آب خواهد شد. این افراد، پبعد‌ازاینکه سهام مورد نظرشان را در قیمت‌های مناسب خریدند اقدام به جلب‌توجه سایر معامله گران در بازار می‌نمایند اخیراً سفته بازان بسیار حرفه‌ای شده‌اند؛ آن­ها در حمایت‌های تکنیکی اقدام به بالا بردن حجم معاملات می‌کنند. روال کار آن‌ها، به این صورت است که چند روز حدود ۲ الی ۳ روز معاملاتی با کدهایی که دارند اقدام به صف خرید کردن سهم می‌کنند. در روزهای آینده، همین سفته‌بازها با کدهای معاملاتی متفاوت، صف خرید صوری ساخته و قیمت پایانی سهم را تا مثبت کامل بالا می‌برند.

در همین شرایط سایر معامله گران وقتی می‌بینند یک سهم چند روز صف خرید بوده و اکنون نیز صف است، توجهشان به این سهم جلب شده و اقدام به رفتن در صف‌های خرید می‌کنند. در روزهای بعدی، سفته‌بازان سفارش خود را در از صف کم‌کم حذف می‌نمایند. در روزهای آخر که سهم به اهداف خود نزدیک شده، این افراد اقدام به تبلیغ سهم نموده و سایر سهامداران را با خود همراه می‌کنند. به این افراد موج سوار گویند. این گروه که جزئ خطرناک‌ترین فعالان بورس هستند، با استفاده از سرمایه‌های کلان و قابلیت‌های ترویج اطلاعات و اخبار نادرست سعی در دست‌کاری و انحراف بازار دارند.. غالب افرادی که در روزهای پایانی به جمع سهامداران پیوستند، با ضرر از سهم خارج می‌شوند.

 

   

 

فهرست